يا سردار يا امير يا شاهزاده ونحو ذلك است غضايرى گويد:
دو چاكرند ملك راز جمله ى رهيان ... - چنين هزار هزار دگر طغا رويدل
(يادداشت هاى قزوينى 5/ 294) گاهى علم است مانند اين بيت ناصر خسرو:
زى رو دو سرود است گوش سلطان ... زيرا كه طغان خانش ميهمانست
(ديوان ناصر 72) وبصورت اسم جنس هم ازوست:
جواب سائل شاهان بگويد ... تگينى يا طغانى يا ينالى
(ديوان 488) اما بصورت مركب درين بيت مختارى غزنوى:
دران هزيمت هايل بيكدگر گويان ... كه از طغان تگين آه وزالب سنقر آه-
اين دو نفر از سرداران سپاه ملك ارسلان غزنوى در هند بودند (ديوان مختارى 511) در غياث اللغة بضم اول ضبط شده (ص 423) ودر تاريخ بيهقى (ص 91) به حذف نون طغاخان است.
قلج: بكسرتين در تركى بمعنى شمشير است، وملوك خاقانيه آنرا لقب ميگذارند وقلج خان گويند، يعنى ملكى كه عزمش مانند سيف قاطع است (كاشغرى 1/ 300) در كتب فارسى ضبط اين باملاى قليچ بكسرتين است (غياث 539) قدر: به فتحه اول وكسره دوم بمعنى ملك جبار وشديد است كه خاقانيان را بدين نام قدرخان مى ناميده اند (كاشغرى 1/ 304) منوچهرى در مدح سلطان مسعود گفت:
آسمان فعلى كه هست از رفتن او بر حذر ... هم قدرخان در بلاساغون وهم خان در طراز.
يوسف قدرخان از سلاطين تركستان معاصر سلطان محمود ومسعود بود (رك: تاريخ بيهقى) در كتب متأخر به فتحتين ضبط شده (غياث 527) قزل: در تركى بمعنى سرخ است (كاشغرى 1/ 331) وقزل ارسلان شير سرخ معنى دارد، غياث اللغة آنرا بكسرتين مى نويسد (531) سعدى گفت:
چه حاجت كه نه كرسى آسمان ... - نهى زير پاى قزل ارسلان
(رك: فهرست) قاتون: نام هر يكى از دختران افراسياب (كاشغرى 1/ 343) در فارسى وعربى وتركى ما بعد خاتون شده، مانند تركان خاتون (رك: فهرست) ناصر خسرو گويد:
كه او باشى همى بى خان وبى مان ... درو امروز خان گشتند وخاتون
(ديوان 329) وازين بر مييد، كه خاتون در مقابل خان براى