تخطَّ إلى المحتوى
الفهرس

تاليفات بود (رهنماى دانشوران 2/ 109) وعباس بن طرخان از اقدم شعراى فارسى در خدمت آل برمك بود.

گمان ميرود كه ترخان از ازمنه قبل الاسلام در خراسان باقى مانده واز مواريث خانان ابدالى (هونان يفتلى) زابلستان باشد، وجزو اول كلمه با (توره) پشتو بمعنى شمشير تطبيق مى شود، كه همين لغت را در بسا اعلام آن زمان مانند تورمن وتوركش وتروجن پاله وغيره مى يابيم، چون اين شخص يا قبيله به امور جنگى اختصاص داشت و (شمشير خان) ناميده مى شد، بنابران از تكاليف دولتى مرفوع القلم بود، وپسانتر در فرهنگ ها صرف همين مفهوم باقى ماند. ودر غياث اللغة بضم اول بمعنى رئيس وشريف هم هست (152) اين نام تا قرنها در خراسان مستعمل بود، ودر قرن دهم هجرى دو خانواده ارغون وترخان از هرات وقندهار به سند رفتند، ودر سال 962 ه- ميرزا عيسى خان ترخان ولد مير عبد العلى در تهته سند بر مسند حكمرانى نشست واساس دودمان حكمرانان ترخان را در ان ديار گذاشت (تاريخ معصومى 207) اما دليل اينكه ترخان نام دورهاى قبل الاسلامى است، اشاره كاشغريست كه گويد: ترخان به فتحه اول نام جاهلى است ومعناى آن بلغت ارغو امير باشد (1/ 364) ونيز البيرونى در آثار الباقيه (ص 101) وابن خرداذبه در المسالك خود (ص 40) طرخان- طرخون را لقب پادشاهان سمرقند قبل از فتح مسلمانان دانسته است كه اين هم بر قدمت اين نام دلالت دارد وياقوت در معجم البلدان (1/ 49) اين بيت را آورده است:

قد رتب الناس جم فى مراتبهم ... فمر زبان وبطريق وطرخان

تاش: بر وزن فاش بمعنى خداوند وصاحب ويار وانباز است (برهان 1/ 460) وگاهى علم بود مانند تاش حاجب (رك: فهرست) اما بمعنى مطلق خداوند وسردار هم آمده ناصر خسرو گويد:

خداوندى نيابد هيچ طاغى در جهان گرچه ... خداوندش همى خواند، تگين وتاش يا طوغان

تغرل: به ضمه اول وكسره راء از طيور درنده ايست كه بر مردم هم اين نامرا ميگذارند (ديوان لغات الترك 1/ 400) وكاشغرى املاى اين

ناصرى تاريخ ايران واسلام · الصفحة ٩٥٤

النص من نسخ المكتبة الشاملة. ترقيم الصفحات كما في الأصل الرقمي، وقد لا يوافق المطبوع في بعض الكتب.

ناصرى تاريخ ايران واسلامص ٩٥٤