[(87) نامهاى تركى]

در طبقات ناصرى برخى از نامهاى تركى آمده كه در اين جا معانى واملاى قديم آن شرح داده مى شود:

اغراق: بكسر الف. در طبقه 23 دو بار اغراق واغراقيان آمده، كه به تصريح محمود بن حسين بن محمد كاشغرى، يكى از قبايل بيست گانه ترك بود (ديوان لغات الترك تاليف 466 ه- طبع استانبول در سه جلد 1333/ 35 ق، صفحه 28 جلد اول) الپ: اين كلمه در الپ ارسلان والپتگين جزو اول نام است، وگاهى تنها هم بطور علم آمده، مانند الپ ترك ناصر در طبقه 21، بقول كاشغرى معنى آن شجاع وجلد است، ودر كتابش به فتحه اول وسكون دوم وسوم ضبط شده (ديوان لغات الترك 1/ 44) الغ: به ضمه اول ودوم معنى آن از هر چيز بزرگتر آن است (ديوان 1/ 62) مولوى:

مؤمن وترسا، جهود وگبر ومغ ... جمله را رو سوى آن سلطان الغ

ارغون: به فتحه اول وسكون دوم وضمه غين: پرنده ايست از جنس جرز (حبارى) كه گنجشكان را بدان شكار نمايند (ديوان 1/ 108) ارسلان: اين نام در طبقات مكرر آمده، كه از روى فهرست كتاب در مواقع آن ديده ميتوانيد، بقول كاشغرى به فتحه اول وسكون دوم وسوم جمع بين ساكنين است، كه معنى آن اسد باشد وملوك را بدان تسميه ميكردند (ديوان 3 - 304) ايل: بقول كاشغرى به كسره الف معانى متعددى دارد، اول بمعنى ولايت است مثل بك ايلى يعنى ولايت امير، دوم بمعنى خيل اسپان است وايل بشى سايس خيل است (ديوان 1/ 49) سوم بمعنى صلح بين دو شاه است (1/ 50) (رك: تعليق 49/ 79) بقول لغت جغتائى (ص 125) ايل در تركى معانى ذيل دارد: دست، مردم، ملت، گروه، سال، مطيع وتابع ورام، بصورت جمع ايلات بر قبايل صحرانشين اطلاق مى شود ايبك: بكسره وياى مجهول وفتح باء بمعنى بت كه بعربى صنم گويند گاهى مجازا بمعنى معشوق آيد در لطايف بمعنى غلام وقاصد است، (غياث 89) اما اينكه معنى ايبك را شل نوشته اند، مانند تاريخ