تخطَّ إلى المحتوى
الفهرس

چون بر سكه يكى از مهاكشتراپه متعلق به اندوسيتهين كه در سنه 100 ق، م حكم رانده نيز نام راجووله يا رنجو بوله ديده مى شود بنابران بايد گفت كه اين نام سوابق قديمترى از خروج يفتاليان دارد (تعليقات هوديوالا بر ايليوت 2/ 660) بنظر من املاى صحيح اين كلمه رتپيل بوده، كه درباره ريشه واسناد لغوى وتاريخى آن شرحى را در كتاب لويكان غزنه داده ام (ص 59/ 65) بدان رجوع شود (طبع انجمن تاريخ كابل 1341 ش)

[(86) تاج الدين سنجر شحنه بحر وكشتى]

ذكر اين ملك در طبقه 22 ص 27 ج 2 به تفصيل آمده ومؤلف گويد كه وى شحنه بحر وكشتى ها بود.

يكى از شعراى معروف اين عصر در هند امير فخر الدين عميد لويكى (سنامى) متولد 601 ه- است كه بدربار دهلى با امر او ملوك محشور بود، ودر مدح آنان قصايد غرائى دارد.

اين شاعر يك قصيده بديع وفصيح در رديف كشتى ساخته كه ممدوح وى در ان بنام سنجر مذكور است، چون در آن عصر در رجال معروف دربار چندين ملك باين نام بوده اند، بنابر اين مورخان ما بعد را در تعيين ممدوح اصلى اين قصيده اشتباه روى داده است.

مثلا سيد صباح الدين نويسنده بزم مملوكيه بدين فكر است كه ممدوح شاعر درين قصيده تاج الدين سنجر تبرخان ترك گرجى [1] بود (ص 199 طبع اعظم گره- هند 1954 م) ولى چون تاج الدين كريت خان بقول منهاج سراج شحنه بحر وكشتى ها بود، ومضامين قصيده وتلازم مضمون كشتى وبحر وآب نيز اين مطلب را ميرساند، بنابران گفته مى توانيم، كه ممدوح عميد در قصيده كشتى همين سنجر كريت خان باشد نه سنجر تبرخان.

مطلع قصيده اينست:

مراست ديده محيط وخيال جان كشتى ... بر آب ديده ز غم ميكند روان كشتى

درين قصيده بمدح ممدوح چنين مى پردازد، كه در نام وى تاج وسنجر وتعلق او را به كشتى توضيح ميدهد:

مدار مملكت برو بحر تاج الحق ... كه بهر قلزم غم ساخت از امان كشتى

سپهر مرتبه سنجر كه فتنه زويله كرد ... به سوى معبر درياى قيروان كشتى

[1] رك: ص 28 ج 2 طبقات ناصرى

ناصرى تاريخ ايران واسلام · الصفحة ٩٤٩

النص من نسخ المكتبة الشاملة. ترقيم الصفحات كما في الأصل الرقمي، وقد لا يوافق المطبوع في بعض الكتب.

ناصرى تاريخ ايران واسلامص ٩٤٩