تخطَّ إلى المحتوى
الفهرس

(79) التمش؟

راجع به تعليق نمبر 49:

هوديوالا در تعليقات تاريخ هند ايليوت (2/ 713) درين باره گويد معنىيكه بداونى از كلمه التمش نوشته در هيچ يكى از مآخذ ديگر مانند منهاج سراج وعوفى وحسن نظامى نيامده وبر مسكوكات اين پادشاه هم نامش بصور مختلف التمش- ايلتمش- التتمش ضبط شده، كه باملاى ناگرى ايلى تتى مسى lItitimisi يالى تت مسى است وكلمه ايلتمش در تركى بمعنى شصت باشد كه خافى خان آنرا براى قلب لشكر آورده است. (منتخب اللباب 2/ 876) لين پول گويد: كه معنى ايل تت مش زبر دست وكمك دهنده باشد ولى ترك شناس ديگر ريدهوس در ابتداء بدين عقيده بود كه اين كلمه معنى اختطاف شده وربوده را دارد، يعنى غلام ربوده شده واختطاف شده. اما چون لين پول توجه او را به معنىى كه بداونى نوشته معطوف داشت، ازين عقيده خود برگشت وشكل صحيح كلمه را ايل تتل مش پنداشت، كه در تركى معنى آن خسوف ماه باشد.

دكتور بار تولد كه اخيرا درين معنى وارد شده شكل صحيح كلمه را ايلتتمش داند، كه معنى آن حافظ سلطنت است.

نام التمش همواره بين توركها مشهور بود، خود منهاج سراج هم از يك شهزاده خوارزم نام مى برد، كه اسمش ملك فيروز شاه التمش بود، ابن عرب شاه در عجايب المقدور ذكر يكى از رجال تيمورى را بهمين نام دارد، كه سلطان مصر او را زندانى ساخته بود. همچنين يك نفر حاجى التمش از طرف عبد الله خان اوزبك بدربار اكبر در سنه 979 ه بعنوان سفير فرستاده شده بود، ونامهاى تغ تمش، سويورغ تمش، ايدكوتمش وغيره در توركها مروج بودند، وما يك نفر ايلتتمش الترك را در 289 ه بحيث حاكم رى مى شناسيم (زامباور، ص 44) وازين همه معلوم است كه اين نام سابقا هم مستعمل ومروج بود.

در مجموعه مسكوكات موزيم لاهور سكه نمبر 58 موجود است كه بر يك طرف آن نوشته است:

ناصرى تاريخ ايران واسلام · الصفحة ٩٣٩

النص من نسخ المكتبة الشاملة. ترقيم الصفحات كما في الأصل الرقمي، وقد لا يوافق المطبوع في بعض الكتب.

ناصرى تاريخ ايران واسلامص ٩٣٩