تخطَّ إلى المحتوى
الفهرس

مواس در ادب پنبتو هم مستعمل است، كه بدو معنى محافظ ويا همان مفهوم متلازم آشوب باشد، مثلا بمعنى نگهبان در يك رباعى خليل خان نيازى در مدح سلطان بهلول لودى (متوفى 894 ه) آمده وگويد:

خرى او ريحى ژارى له پاسه ... كويله رغ كابيلتون له لاسه

يه هغه لونى، گوهر په خول ستا ... دامر حبا كاستا، زمور مواسه

(پته خزانه 77 طبع كابل) بهمين معنى يا معنى ديگر حميد مهمند گفت:

چى ئى تل ستر گوكول پكنبى خونونه ... دمخ شهرئى دريرى مواس ونيو

(69) بهيم ديو نهرواله

مؤرخان مسلمان بهيمه را پادشاه گجرات شمرده اند، كه سلطان غور ازو شكست خورد، اما مؤرخان مقامى اين واقعه را بنام سلف او مولا راجه ضبط كرده اند، ودر كتيبه هاى چلوكيه بعنوان «حلال مشكلات وشكست دهنده پادشاه گرجنه (غزنه) ذكر شده است (آثار عتيقه هند 6/ 194 - 201) واو را بالا مولا راجه طفل ميگفتند، زيرا كه در ايام طفولت لشكر توروشكه را برهم زده بود، واين روايت بومى در گزيتپر بمبئى (1/ 195) بحواله واقعه نامه جاينه نقل شده است.

ممكن است اين اشتباه مورخان مسلمان ازين رو واقع شده باشد، كه ايام شاهى مولا راجه خيلى كوتاه بوده وپس ازو برادرش بهيمه دوم بر تخت نشست كه مرد جوانى بود، وپادشاهى او تا 62 سال از 1179 تا 1241 م (575 ه 639 ه) دوام كرد. قرارى كه در كتاب ميروتونگه (ترجمه تاونى 154) تصريح شده، ميدان جنگ سلطان غور ومولا راجه در (گه ده راره گهته) بود، كه سلطان بسبب بارانهاى ناگهانى در اين جا شكست خورده بود، وبرخى از مطلعين مقامى اينجاى را همين كيادره كنونى دانند كه در ايالت سيروهى در دامنه كوه ابو واقع است.

(هوديوالا بحواله كتيبه هاى هند از بهند راكر 11/ 72 وآثار عتيقه هند از هلدر، ج 56 ص 47 طبع 1927 م (حواشى برايليوت 2/ 698)

ناصرى تاريخ ايران واسلام · الصفحة ٩٢٦

النص من نسخ المكتبة الشاملة. ترقيم الصفحات كما في الأصل الرقمي، وقد لا يوافق المطبوع في بعض الكتب.

ناصرى تاريخ ايران واسلامص ٩٢٦