بنظر شك مى بيند، ودر متن ترجمه هم از املاهاى متفاوت اين نام (ايلتمش) را بر املاهاى فوق ترجيح دهد. هم وى در صفحه (637 ج 1) ترجمه خويش نوشته سكه رضيه سلطان را نقل كند كه در 634 ه بسال اول جلوس در دهلى ضرب كرده است، كه در ان سلطان رضيه بنت شمس الدين ايلتمش آمده، ولى من درين كتاب از جمله املاهاى مختلف، شكل التتمش را برگزيدم بدلايل ذيل:

(1) خود مولف طبقات ناصرى آنرا التتمش ميخواند، زيرا وى در مدح اين پادشاه در مطلع قصيده مى گويد:

آن شهنشاهى كه حاتم بذل ورستم كوشش است ... ناصر دنيا ودين محمود بن التتمش است

اين قصيده تا آخر در بحر رمل مثمن مقصور است كه ركن چهارم وهشتم بيت فاعلان است، اگر ما اين نام را التمش بخوانيم بايد ركن آخر فعلان گردد، كه با وزن ابيات ديگر فرق پيدا ميكند، چون مولف تا آخر قصيده وزن رمل مقصور الاخر را التزام كرده، بنابران خودش هم التتمش ميخوانده است.

2: تقريبا يك قرن بعد از منهاج سراج در دربار هند مولانا عصامى فتوح السلاطين را منظوم كرد، (750 ه) درين كتاب كه قيمت ادبى ندارد، هم التتمش ضبط شده بدو تا، وتمام ابيات آن در بحر متقارب مثمن است، كه ركن چهارم مصاريع مختلف است در اين بيت كه:

غرض چونكه خورشيد روى زمين ... شه التتمش آن شمس دنيا ودين

(ص 109) سه ركن اول مصاريع سالم يعنى فعولن وآخر آن فعول مقصور است، براى اينكه بيت بر وزن اصلى منطبق آيد، لازمست كه اسم التتمش را بدو تا بخوانيم، كه عصامى هم بدو تاء ضبط كرده است.

درين بيت كه نيز از فتوح السلاطين مولانا عصامى است (ص 140) اين مقصد روشنتر ومدللتر بدست ميآيد، در آنجا كه گويد:

«كه چون ناصر الدين روشن ضمير ... كه بد پور التتمش هند گير»

اگر فرضا يك تاء منقوطه را حذف كنيم، ركن دوم وسوم بيت مى شكند، وبدين دلايل ما از املاهاى مختلفه التتمش را برگزيديم كه در نسخ منتخب بدايونى نيز بعضا چنين آمده است.