گرديده وداب عمومى مردم شده باشد، كه در نامهاى اكثر رجال معروف وتاريخى غور بنظر مىيد، وناگفته نماند، كه اين گونه اسما واعلام تاريخى در اقوام پشتون كه سوريان غور يكى از قبايل آنهاست، نيز ديده ميشود.

مثلا خرشبون يكى از اجداد معروف افغان است، وقوم (خروتى) تاكنون به همين نام معروف است كه شعبه ايست از غلجيان بين قندهار وغزنه ازين مطالعه تاريخى باين نتيجه ميرسيم، كه انتساب به حيوانات مانند گاو واسپ وخر وغيره در ادوار گذشته مكروه وعيب نبوده، وانسانها در نامهاى خود اسماى آن حيوانات را استخدام مى كردند، وباستقرار مبادى ديانت اسلامى اين دأب تاريخى تغيير كرده، واسماى عربى رواج يافته است.

ناگفته نماند: كه شايد اين (خر) تصحيفى باشد از كلمه (غر) بمعنى كوه كه در اوستا وسنسكريت هم گروگيرى بوده وبعد از ان در كلمات (غور، غرج، غلجى) ريشه آن دخيل بود، ودر كلمه خلج غلج غرج) هم (غ به خ) تبديل شده بود. مخفى نماند كه كلمه خر در اوايل برخى كلمات فارسى براى افاده معنى بزرگى نيز مىمده مانند خرچنگ، خرمن، خرگاه، خربط، خرمهره، خرلنگ، خرپشته وامثال آن (برهان 721) وبعيد نيست كه درين اسماء هم مؤيد همين معنى بزرگى باشد.

(40) كيرى، گيرى، گبرى

نام اينجا در طبقات ناصرى در دو مورد مذكور افتاده، اول در آخر شرح حال سلطان مسعود كه اين پادشاه را بدانجا محبوس فرستادند ومشهد وى هم همين حصار است دوم وقتى كه قشون چنگيز قواى اغراق را تا حصار وكوهپايه (كيرى) تعقيب مى كند، ذكر اين حصار در مبحث حديث ولايت خراسان ووقايع آن در كرت دوم واقع مى شود. واز موارد ذكر اين حصار همين قدر مى توان دريافت، كه اين حصار در ما وراى اتك ودرياى سند در جايى واقع بود، كه آغاز حدود پنجاب وثغور صوبه موجوده پشاور باشد، ضبط اين نام در كتب تاريخ بصور مختلف آمده، بيهقى در اواخر احوال سلطان مسعود وپايان جلد مكشوف تاريخ مسعودى گويد: « ... پيش از ان بمدتى وى (سلطان مسعود) را بقلعه كيرى بكشته بودند ... » (ص 481 نسخه خطى من) در نسخ خطى بيهقى اين نام