(39) اسمائى كه به كلمه خر آغاز مى شود
در طبقات ناصرى وديگر كتبى كه ذكر وقايع سلطنت غوريان واوايل خروج مغل آمده، باسماى زيادى بر مى خوريم، كه در اول آن نامها كلمه «خر» موجود است، مانند خرميل خرنك، خرزور، خرجم، خرپوست، وغيره، كه نامهاى مشاهير رجال حربى وادارى ودربارى اين دوره است، وطورى كه خوانندگان محترم در متن كتاب طبقات مى خوانند، معروف ترين رجال دربار غوريان باين گونه نامها مسمى بوده اند.
ابن اثير نيز در حوادث زمان غوريان ابن خرميل را مكررا نام مى برد كه مدتها بر هراة حكمدارى كرد، وبسال (604 ه) در حين در بندان آن شهر كشته گرديد [1] كذلك خرجم طبقات ناصرى را خرجوم مى نويسد كه نامش زنگى حرجوم بود، واز مشاهير رجال دوره غوريان است [2] كذلك در همين اوقات محمد على خرپوست در غزنه حكمرانى داشت وچون سلطان محمد خوارزم شاه از قشون چنگيزخان بهزيمت رفت يمين ملك مقطع هراة از راه گرم سير در غزنه پيش وى آمد [3] همچنان ابن اثير، نام سپه سالار خروش غورى، وخرنك غورى را كه معاصران سلطان شهاب الدين اند، در حوادث آن دوره برده است [4]، كه هر يك ازينها در وقايع مهمه دستى داشت ودر هرات وغور وغيره معروف بودند.
مستر راورتى نيز به وحدت رنگ وآهنگ اين اسما، ملتفت شده وگويد: در اول اكثر اسماى ملكان ومشاهير غور كلمه خر Ass مييد، كه خرچم بمعنى) AssEnergy( وخرزور بمعنى Asspower وخرپوست بمعنى Assskinned وخرنك يا خرنگ بمعنى sspalateorlipped است كسانيكه در تاريخ باختر مطالعه دارند، مى فهمند، كه در ادوار باستانى قبل الاسلام انتساب باسپ داب مردم باختر بوده، در آخر اغلب اسماى باستانى كه در اوستا وديگر كتب تاريخى آمده كلمه (اسپه) موجود مى باشد، مانند لهراسپه، گشتاسپه زريسپه وغيره، شايد كه بعدها اين انتساب به (خر) تبديل [5]
[1] الكامل، ج 12 ص 101 - 841 - 85 - 87 - 88
[2] الكامل ج 12 ص 87
[3] جهانگشاى جوينى ج 2 ص 120
[4] الكامل، ج 11 س 63 - 64
[5] ذيل ترجمه طبقات، ج 2 ص 986