(غالبا نهر سرده موجوده) وبالاى آن پلى از آجر بسته اند، از حرورى تا دهك ورباط يك منزل است، از حدود دهك ورباط دشت شروع گرديده، بمنزلى كه موسوم به (شوراب) است منتهى مى گردد ابن حوقل ومقدسى نيز مى نويسند: دهك منزلى است از منازل ما بين زرنج وبست كه در حدود زابلستان است (ابن حوقل ص 305 مقدسى ص 50) 3 - اين دهك همان دهكى است، كه شاعر معروف مسعود سعد سلمان مدت هفت سال در يكى از قلاع محكم آن محبوس بود چنانچه گويد:
هفت سالم بسود سو ودهك ... پس از انم سه سال قلعه ناى
پس از روى اين همه مآخذ وتشريحاتى كه در بالا مذكور آمد، اين نتيجه بدست مىيد، كه مشهد واقعى سلطان نامدار در قريه دهك غزنى است، ولى مدفن وى در غزنى واقع است [1] موجز نگارش دوست فاضلم آقاى گويا اين بود كه نوشته آمد، ولى مرا درين مورد فكر ديگرى است كه در سطور آينده شرح ميدهم.
دهيك موجوده (6) كروهى غزنه راهمان (دهك) مسعود سعد سلمان وابن حوقل ومقدسى پنداشتن محل تأمل است. زيرا البيرونى كه ساكن غزنه بوده واكثر امكنه ومقامات را بچشم خويش هم ديده است، در الصيدله گويد: كه اسطوخودوس از لنجستان به غزنه آورده مى شود كه در بين پرشاور وارض هند در ميان جبال افغانيه بطرف دهك واقع است [2] ودر جاى ديگر همين كتاب مى نويسد: زرنب اوراق خوشبوئى است، كه از لنجستان بين دهك وپرشور آورده مى شود [3] پروفيسور زكى وليدى توغان استاد تاريخ دار الفنون استانبول كه انتخابات آثار البيرونى را تحشيه وطبع كرده، در حاشيت الصيدله گويد:
كه دهك عبارت از داككا (دكه) موجوده است، كه بر سر حد افغانستان در راه پشاور واقع است.
پس (دهك) غزنه را كه در (6) گروهى اين شهر اكنون واقع است، نمى توان مقتل سلطان پنداشت، چه اين سخن با قول ابن اثير ومؤلف طبقات نقيض مىفتد، باين معنى كه سلطان در (دميك) شهيد گشت، بعد از ان محفه وى را از پشاور وكوههاى تيراه ومساكن اوغان به كرمان
[1] مجله كابل ج 4
[2] الصيدله ورق 18
[3] الصيدله، ورق 66 -