(35) مشهد سلطان معز الدين

دميك، دهيك؟

نام اين جاى كه مشهد ومقتل سلطان معز الدين است در نسخ طبقات ناصرى باملاهاى مختلف نوشته اند، در نسخه خطى من يكجا دميل، ودر ديگر موارد (دميك) است، در مط وراورتى نيز چنين است، درين كه مشهد اين سلطان غيور (دميك يا دهميك) است، شكى نيست، ولى اين جاى كجا بود؟ سؤالى است، كه بايد حل گردد وموقعيت جغرافيائى اين جاى تثبيت يابد:

از همه اولتر اين واقعه را در تاريخ ابن اثير مطالعه مى كنيم، چون وى به عصر وقوع اين فاجعه نزديكتر است، وكتاب خود را در (628 ه) نوشته، بنابران قولش نيز درين مورد ثقه تر خواهد بود، وى گويد «شب نخستين شعبان (602 ه) بود، كه ابو المظفر محمد بن سام غورى پادشاه غزنه وخراسان از لهاور برمى گشت، ودر وقت نماز خفتن بمنزل دميك كشته گرديد ... چون اين حادثه واقع شد، بزرگان پيش مؤيد الملك بن خوجا (خواجه) سيستان رفتند ودر حفظ خزاين وامنيت كوشيدند، ومحفه سلطانى را حركت دادند، چون به فرشابور (پشاور) رسيدند، خلافى در بين آنها پيدا آمد، غوريان مى خواستند كه از مكرهان به غزنه بروند. تا پادشاه باميان بهاء الدين سام برخيزد، وخزانه را تصرف كند، ولى توركان ميل داشتند تا از راه سواران بروند، تا به مقر حكمرانى تاج الدين الدز كه مملوك شهاب الدين بود نزديكى جويند.

زيرا كه وى در بين غزنه ولهاور در كرمان (غير از كرمان مجاور فارس) حكمدارى مى كرد، باين وسيله خواستند، تا خزاين سلطان غور، بدست تاج الدين باز افتد، بعد از كشمكش زياد از راه مكرهان روى بكرمان نهادند، ودرين راه بسبب تاراج وحمله هاى (تيراهيه سكنه تيراه موجوده) واوغانها محنت بزرگى را ديدند تا بكرمان پيش تاج الدين باز رسيدند ... [1] تاج الدين الدز (يلدوز) از بزرگ ترين غلامان شهاب الدين بود، ونزد سلطان قربتى داشت وبعد از شهادت سلطان خواست، كه بر غزنه