بدانكه در نسخه خطى طبقات ناصرى كه نزد من بوده، وبراى طبع آنرا اصل قرار داده ام، در تمام مواردى كه نام غرجستان آمده، املاى آن (غرستان) است، حتى منهاج سراج در طبقه (23) ذكر وقايع اسلام اين نام را در موردى غير از غرجستان معروف به مفهوم مطلق كوهستان نيز استعمال كرده وگويد: تا او را در حدود جاب وقصبه كيكرب كه غرستان وكوهپايه سمرقند است بگرفت ... وازين پديد مىيد، كه خود اهالى بومى خراسان وغرستان، ناحيت خود را (غرستان) مى ناميدند، وغرجستان وغرشستان اصطلاح معرب اين نام است، چون املاى غرستان به اصل كلمه (غر- گر) آريائى قديم نزديك تر بود، ودر تمام نسخه خطى من هم در موارد مختلفه چنين نوشته شده بود، لى سترينج نيز صورت (غرستان) را در املاهائى مضبوطه اين نام آورده [1] بنابران در تمام كتاب همين املا را ترجيح دادم، وآنرا اقرب باصل ونزديك بصواب ميدانم. علاوه بر نسخ طبقات، در نسخه قلمى تاريخنامه هرات سيفى هروى كه در ناف خراسان نزديك به عصر منهاج سراج نوشته شده نيز مكررا عوض غرجستان، غرستان ديده مى شود [2] واين هم دليلى است كه مردم خراسان آنجاى را (غرستان) مى گفتند، كه جغرافيون عرب (غرجستان) يا (غرشستان) ساخته بودند.

اما درباره كلمه غرجه يك سند ديگرى است كه در تاريخ افضل كرمانى مى نويسد: از آنجا بغور وغرجه رفت، [3] واين هم اصل كلمه را بخوبى نشان مى دهد.

(30) گزيو وتمران

تمران از بلاد معروف غور بود، كه در عصر آل شنسب مشاهير زيادى از آنجا برخاسته ومنهاج سراج در موارد زياد ازين شهر ذكر مى نمايد، بسال (618 ه) خود مؤلف از تمران بغور آمد، وچنانچه گذشت بلاد تمران را در اطراف وشعاب كوه ورشك قرار مى دهد. حدود العالم تمران را بحدود رباط كروان از ناحيت خراسان ضبط كرده وگويد: كه مهتر آنرا تمران قزنده خوانند [4] در طبقات ناصرى اسماى بسى از رجال