بهشت عدن مانند كردى بلكه بر بهشت ترجيح نهادى ... پس سران لشكر ومهتران ملك به نزديك استاد ابو عبد الله رفتند ... رودكى قبول كرد ... ودر پرده عشاق اين قصيده آغاز كرد، بوى جوى الخ» .. [1] اين اختلاف قولين منهاج سراج ونظامى عروضى سبب شده، كه برخى از مورخان ما بعد را در نسبت اين قصيده بشك وترديد افگنده، ومولانا عبد الرحمن جامى گفته:
«در بعضى تواريخ اين حكايت را بسلطان سنجر وامير معزى نسبت كرده اند، والله اعلم [2]» ولى اگر تحقيق بعمل آيد، عدم صحت قول منهاج سراج واضح مى گردد، ويكى از دانشمندان تهران آقاى، دكتور معين درين باره وانتساب قصيده به استاد رودكى دلايل ذيل را مى نويسد:
1 - تاريخ تاليف چهار مقاله نيمه قرن ششم، ويك قرن پيش از طبقات است، وبنابر قدمت زمان ونزديك بودن عصر نظامى بعهد رودكى ومعزى قول او حجت تواند بود.
2 - كليه مورخان وتذكره نويسان كه اين قصيده را در كتب خود آورده اند، آنرا بنام رودكى ثبت كرده اند مانند بهارستان جامى، آتشكده آذر، تذكرة الشعراء دولت شاه، گزيده، ديوان رودكى طبع تهران 1315 ق، حبيب السير، خرابات ضيا پاشا، زينة المجالس مجد الدين محمد حسنى، سفينة الشعراء سليمان فهيم تركى، فرهنگ انجمن آراى ناصرى تاليف رضا قلى هدايت، قاموس الاعلام سامى، مرآة الخيال لودى، مجمع الفصحاء، سفينه خوشگو، شعر العجم، عرفات العاشقين تقى الدين اوحدى، خلاصة الافكار ابو طالب تبريزى، تاريخ نگارستان قاضى احمد غفارى، سردينس راس در مجله انجمن آسيائى، نفيسى در كتاب رودكى ج 3 ص 1035، وغيره.
3 - در ديوان كامل معزى كه از روى نسخ متعدد خطى از طرف مرحوم عباس اقبال در تهران تصحيح وطبع شده اين قصيده نيست.
4 - سنجر بعنوان سلطان شناخته شده بود، نه امير كه عنوان شاهان سامانى است، وشاعر در قصيده ايكه نظامى عروضى نقل كرده، سه بار ممدوح خود را بدان عنوان مى خواند، وبعلاوه دار الملك سنجر مرو
[1] چهار مقاله چاپ ليدن ص 32 - 33
[2] بهارستان جامى ص 86