وگويد كه در يك دو نسخه بر خلاف جمهور (بزغند) نيز نوشته شده، ولى صحيح آن برغند است براء مهمله وغين معجمه، ونام اين قلعه در بيهقى نيز آمده ومستوفى در تاريخ گزيده (غند) نوشته است.

راورتى گويد، كه (بر) در پشتو بمعنى بالا وبلند است، وغند گرد ومدور را گويند، پس اين نام پشتو است يعنى قلعه مدور وبلند [1] اين گفته راورتى به حقيقت مقرون بنظر مىيد، چه نام برخى از قلاع دوره غزنويان وغوريان پشتو است، مانند بر كوشك، وخول مانى وغيره (رك: تعليقات پته خزانه، طبع كابل) اما در تاريخ بيهقى نام قلعه (بزغند) بزاء هوز طبع شده، كه سلطان ابراهيم غزنوى مدت سيزده سال در ان قلعه محبوس بوده است، [2] ولى چون زيادت نقاط حروف در نسخ خطى از طرف نويسندگان مطرد بوده، واين كار را خيلى زياد كرده اند بنابران نميتوان نام اين قلعه را بزعند خواند، بلكه همان برغند اصح واولى خواهد بود. بره غوندى (تپه بلند) كه مخففا برغند شده باشد.

(23) قصيده جوى موليان وكمال الزمان

منهاج سراج اولين كسى است كه قصيده معروف (جوى موليان) استاد رودكى را به امير معزى منسوب داشته وقصه سرائيدن آن قصيده را در عصر سلطان سنجر گفته است وى در طبقه (12) شرح احوال آن پادشاه گويد: كه امير معزى آن قصيده را سرود، كمال الزمان رامشگر آن را در سماع مزامير عرضه داشت، از موارد متعدده ايكه مولانا را سهو روى داده، يكى همين مسئله است، كه باتفاق تذكره نويسان قصيده مذكوره مال استاد رودكى است، وبراى نصر بن احمد سامانى سروده شده، بشرح ذيل:

تقريبا يك قرن پيش از مولانا، نظامى عروضى كه چهار مقاله يا مجمع النوادر خويش را در حدود (551 - 552 ه) نوشت، پس از ذكر آنكه نصر بن احمد سامانى (301 - 331 ه) نوبتى چهار سال متوالى در بادغيس هرى مقام كرد، چنين نويسد:

«بزرگان لشكر وسپاهيان ملول گشته، وآرزوى خانمان برخاست پادشاه را ساكن ديدند، هواى هرى در دل در اثناء سخن هرى را به