ترمذ تاكنون به همين نام معروف ودر مقابل بلخ وولايت مزار شريف كنونى بر ان طرف آمويه افتاده وشهركى است كه به همين نام ياد مى شود، ونگارنده سطور آنرا در سال (1324 ش) ديده ام، اگر بقول فرشته اين شهر را محل وفات سبكتگين بدانيم، اين قول مؤرخين سابق كه وى در بين راه بلخ وغزنه مرد نقض مى گردد، پس بايد سراغ جائى را كه سبكتگين در بين بلخ وغزنه در آن مرده باشد، از بين قراء ومواقع موجوده جستجو كرد، ودر اين مورد نويسنده سطور بعد از نجس وتحقيق به دو نتيجه ذيل رسيد:

1 - در حدود جنوبى بلخ بجنوب شرق مزار شريف موجوده بفاصله بيست تا سى ميل در منطقه كوهستانى كه در حدود پنج هزار رفت از سطح بحر كاين است قريه ايست: كه اكنون آنرا مارمل يا مرمل گويند وعين بر جاده كوهستانى واقع است كه از آنجا بطرف باميان وكابل روند وبهمين مناسبت كوچه يى در شهر مزار بنام (كوچه مارمل) نامزد است، كه گذر مذكور به آن طرف شهر افتاده، كه مردم از آنجا به سوى مارمل آيند، ولى اين راه اكنون بسبب دشوارى متروك گرديده وعراده رو نيست ياقوت نيز اين جاى را ذكر كند وگويد:

«مارمل» بالفتح ثم السكون، قرية فى جبال نواحى بلخ ... [1] چون در نسخه هاى خطى طبقات ناصرى نام قريه ايكه سبكتگين در آن جا مرده نزديك باشكال مارمل ومرمل نوشته شده، پس ميتوان گفت: كه جاى مردن آن پادشاه همين ديه باشد كه تاكنون هم آنرا مرمل يا مارمل گويند. چون اين راه كوهستانى از بلخ به باميان نزديك ترين راههاست شايد در آن وقتى كه عراده ها وسيله حمل ونقل نبود، مردم ازين راه به باميان آمد وشد مى كردند.

2 - يك راه ديگرى نيز از باميان بسوى ولايت مزار وبلخ ميرود، كه در بين كوهستان صعب المرورى مى گذرد، بر جاده موجوده عراده رويكه از پروان ودره غوربند (غوروند سابق) وكوتل شيبر مى گذرد، وبعد از آن به (دوآب) ميرسد، راهى بسوى باميان جدا مى گردد تا حدود باميان جاده عراده رو موجود است، وبعد از آن در بين كوهسار بر اسپ يا پياده ميتوان رفت، راه دراز عراده رويكه اكنون مورد استفاده است