ابو ريحان البيرونى كه اغلب آثار خود را بزبان تازى نوشته اين مصطلحات معربه را گرفته ونگاشته است، مثلا در باب نهم مقالت پنجم قانون مسعودى در شرح صفت معموره «ما ذكرناه من الجبال الصرده» مى نويسد [1] كه مقصد هم كوههاى سردسير است. منهاج سراج هم اصطلاح جروم را عينا بر اراضى موجوده گرمسير جنوبى غور اطلاق داده، ودر رديف تكناباد وزاول آنرا شامل فتوحات غياث الدين محمد سام ميداند، كه تكناباد وبلاد جروم را بمعز الدين داده بود.

خلاصه: جروم جمع جرم معرب گرم است، كه مقابل آن صرود جمع صرد معرب سرد بوده، واصطلاح جروم در يك شعر قديم زبان پشتو در كتاب «پته خزانه» (خزانه پنهان) بنام امير كرور جهان پهلوان سورى كه در حدود (139 ه) ميزيست، نيز آمده، واز آن پيدا ميآيد، كه از اوايل ورود عرب اين اصطلاح معربه معمول بوده است [2]

(16) در طعام

در طعام يا باب طعام از دروازهاى معروف جنوبى شهر زرنج سيستان بود، وچنانچه منهاج سراج در طبقه (8) شرح حال يعقوب ليث ذكر كرده، وى آن در را در حين آبادى شهر ديده بود شارستان زرنج دران وقت قرار تفصيل جيهانى واصطخرى پنج دروازه آهنين داشت، كه يكى از ان دروازه ها باب طعام بود، واز آنجا بروستا ميرفتند، وآبادترين درهاى آن شهر بود [3] اين دروازه در كتب تاريخ زياد ذكر مى گردد، وتاريخ سيستان در موارد متعدده آنرا ميآورد، ودرين شعر محمد بن وصيف سجستانى نيز نام آن مذكور افتاده:

عمر او نزد تو آمد كه تو چون نوح بزى در آكار تن او، سر او باب طعام [4]