درخشان باشد [1] مورخين اسلامى هم در شرح اسم جمشيد تفاصيلى دارند كه از ان جمله ابو الفدا گويد: جم بمعنى قمر وشيد بمعنى شعاع است، پس جمشيد (شعاع قمر) معنى ميدهد [2] از مورخين اسلامى ابن اثير، وابن مسكويه وصاحب مجمل تماما به نيكوئى اين شاه قايل اند، در مجمل گويد: آن نيكوئى وروشنائى كه از وى تافتى جمشيد گفتندش، وشيد روشنى باشد [3] ودر جاى ديگر گويد كه شيد يعنى خور [4] پس شايد همان كلمه اوستائى خشئت بمرور زمان (شيد) گرديده باشد، زيرا طورى كه مورخين دوره اسلامى نگاشته اند، معنى قديم آن بجا مانده، وتنها شكل ظاهرى كلمه رنگ نوى گرفته است، اما اسم پدر جمشيد طورى كه در بالا ذكر رفت در اوستا ويوهونت آمده كه بعدها ويونگهوت، ويوانهان، ويونگهان، وبالاخر معرب آن ويونجهان است، البيرونى نسب جمشيد را چنين نوشته: جمشيد بن ويجهان بن اينكهد بن اوشهنگ بن افراواك بن سيامك بن ميشى [5] مؤلف تاريخ سيستان پدر جمشيد را نونجهان [6] ومؤلف مجمل ويجهان [7] ومسعودى انو جهان [8] نگاشته است. بهر صورت اين اسماء تحريفاتى است از اصل اوستائى آن كه بمرور دهور وتداول در السنه ملل مختلفه رنگهاى مختلف را گرفته است.
(11) نسب نامه افريدون
اسامى آباء واجداد فريدون درين كتاب طورى كه در نسخه خطى خوانده ميشد نوشته شد، كه صور اين اسماء در تواريخ مختلف است، مثلا صاحب مجمل مى نويسد: افريدون بن اتفيان يا اتفيال بن همايون بن جمشيد الملك ومادرش فرى رنك بود دختر طهور ... [9] ولى در كتب پهلوى نام پدرش اپتيان، واثپيان، وانوپنيان آمده [10] كه او را آبتين وآتپين هم نوشته اند، ولى طبرى چنين نويسد: افريدون بن اثفيان بن پرگاو [11]
[1] گاتها. ص 96 ترجمه پور داود
[2] ابو الفدا، ص 138 ذيل طبرى،
[3] مجمل، ص 25
[4] مجمل، ص 417 -
[5] آثار الباقيه، ص 103
[6] تاريخ سيستان ص 2
[7] مجمل، ص 24
[8] مروج الذهب، ج 1 ص 138
[9] مجمل ص 26
[10] متون پهلوى ص 23
[11] طبرى ج 1 ص 431
طبقات ناصرى، ج 2،ص:313