توسيع يافت. مورخين عرب چون اين نام را ازينجا واز مردم باختر شنيده اند، باصطلاح ايشان ضبط كرده باشند، والا البيرونى كه خودش بهند رفت، واز اصطلاح آن مردم واقف گشت، نام وى را بصورت اصلى (بد ه-) نوشت [1] علامه على بن الحسين على معروف به مسعودى متوفى (346 ه) مورخ مشهور اسلامى گويد: كه بوذاسف هندى از ان سرزمين برخاست، وبه سند وبلاد سجستان وزابلستان آمد، ومردم را بزهد وتقوى دعوت كرد، وپرستش اصنام را تجديد نمود [2] همچنان ابن نديم مى نويسد: كه صورت بوذاسف الحكيم را هر طائفه بطريقى مى پرستند ووى را پيغام بر مرسل ميدانند، ومجسمه او را (بد) خوانند، كه در باميان دو بت بزرگ را در كوه تراشيده اند [3] خلاصه: نزد مورخين عرب افسانهاى اين داعى هندى موجود بود، ودانشمندانى كه چيزى راجع بحيات وى شنيده اند، ولو افسانوى بوده نوشته اند، وپيش از فترت مغل مورخين اسلامى نام وى را بوذاسف، بوذاسفر بود اسفر ضبط كرده اند، كه مؤلف ما هم از ان جمله است.
و اين نام خلطى است از نام اصلى هندى، و (اسپه) باخترى واوستائى كه معرب آن (اسف) است،
(10) جمشيد
نام همان شاه باستانى آريائى است، كه در تاريخ باختر شهرت بزائى دارد، قديم ترين مآخذيكه نام جم دران آمده، همانا كتب قديم دينى آريائى است كه در اوستا در حصه گاتها (يسنا 32. قطعه 8) ودر حصه ونديداد (فرگرد 2) يمه Yima ( آمده وپدرش در (يسنا 32 قطعه 8) بنام ويوهونت) Vivahvant ( گفته شده، در اوستا كلمه يمه بمعنى توأم وهمزاد است، اين نام درر گويدا (ياما) ذكر شده، ودر كتب مذهبى برهمنى (يم) وخواهرش (يمى) بمنزله آدم وحواست اما شيد در گاتهاى اوستا جزو اسم او نيست، ولى در قطعات ديگر بشكل خشئت) Xasaete ( جزو اسم اوست مثل خورشيد كه معنى آن
[1] مثلا در كتاب الهند وغيره
[2] مروج الذهب ج 1 ص 373
[3] الفهرست، ص 485