تخطَّ إلى المحتوى
الفهرس

و باخرزى گويد: كه از اشياع محمد بن كرام نبود، وعقايد وى بطايفه جسميه ميلى نداشت [1] فرقه هيصميه گروهيند از كراميه كه پيشواى آنها نيز محمد بن هيصم نامداشت، وممكن است ابو عبد الله محمديكه باخرزى ذكر كرده همين شخص باشد.

دوم على بن هيصم هروى است، كه نام پدر وى بصاد مهمله ضبط گرديده، واز معاصرين حكيم سنائى غزنوى است وى نيز از مشاهير رجال علمى وادبى عصر خود بود، وبخاندانى بزرگ انتساب داشت، خواجه سنائى او را در هرات ديد ودر ستايش وى قطعه گفت، كه از آنجاست:

زانوارش امروز شهر هرات ... چو برج قمر پرشعاع وضياست

ز ازهار فضلش همين خطه را ... اگر مقعد صدق خوانم رواست

اين دوستى ومعارفه هم بوسيله مفضل بن يحيى صاعد هروى مشهور بعارف زرگر صورت گرفته، كه حكيم هر دو را در قصيده يى ستايش كرده، وگويد:

مرا اين تفضل كه خلق تو كرد ... زا فضال فضل بن يحيى عطاست

تو شرعى واو دين ودر راه حق ... نه آن زين نه اين زان زمانى جداست

تو واو چنانيد كان صدر گفت ... دو دست است الله را هر دو راست [2]

حكيم سنائى در حدود (520 ه) زندگانى كرده، بنابران اوقات حيات اين ابن هيصم هروى را در حدود همين سال گفته مى توانيم، وچون باخرزى در (467 ه) از جهان رفته، بنابران همان ابن هيصم وى بايد پيش از ان تاريخ زندگانى داشته باشد، وعلى اى حال بعيد نيست اگر يكى ازين دو نفر را بصورت تخمين وتقريب ابن هيصم طبقات ناصرى بدانيم.

اما كلمه (نابى) كه ثانى وباقى هم ضبط گرديده نيز قابل غور است، وبه عقيده من بحكم كثرت ضبط صورت اول آن اقرب بصواب خواهد بود، باين معنى كه (ناب) نام جائى بود، در حدود او به ميان فيروزكوه وهرات، ومنسوب بدين جاى (نابى) باشد، واين مورخ نيز از هرات وغور است

[1] دمية القصر، ص 166

[2] ديوان حكيم سنائى طيع تهران.

ناصرى تاريخ ايران واسلام · الصفحة ٨٢٦

النص من نسخ المكتبة الشاملة. ترقيم الصفحات كما في الأصل الرقمي، وقد لا يوافق المطبوع في بعض الكتب.

ناصرى تاريخ ايران واسلامص ٨٢٦