علاوه بر احوالى كه مولانا راجع به اين دودمانها از ان كتاب بر گرفته، در آغاز طبقه سوم در خروج كفار مغل وتعميم فتن وفتور مسلمين نيز روايتى را ازين قصص نقل كرده، ولى اين سخن مؤيد ظنى شده نمى تواند، كه بايد مؤلف قصص، فتور مغل را ديده باشد، چه در اغلب كتب پيش از مغل بعنوان علامات قيامت اين گونه روايت ها آورده شده، وخود مولانا نيز گفته، كه در كتب معتبر احاديث اشتراط ساعت وعلامات قيامت را روايت كرده اند، چون در جمله كتبى كه مولانا اين روايت را از ان گرفته سنن ابى داود، والبدو والتاريخ مقدسى نيز شامل است، بنابرين ظن معاصرت مؤلف قصص با فتنه مغل ضعيف تر مى گردد، وبايد اين كتاب پيش از عصر مؤلف طبقات ناصرى نگاشته شده باشد.

نگارنده عاجز در كتبى كه راجع بترجمه رجال ومؤلفين درين محيط بدست مىفتاد، تفحصى زياد كرد، ولى كمترين چيزى درباره اين كتاب ومؤلف آن بدست نيامد، واكثر ابن الهيصم هايى كه ديده شد، با مقتبسات مولانا ربطى وطبقى پيدا نه كرد، واغلب آنها اشخاصى بودند على حده، وماهر در فنون وعلوم ديگر.

اما بنام ابن هيصم يا ابن هيضم دو نفر را مى شناسيم، كه از مشاهير رجال ادبى خراسان اند، چون به عقيده نگارنده كه بعد ازين شرح خواهد داد، (ناب) هم در هرات خراسان بود، بنابران احتمالا لا على سبيل الوثوق گفته مى تواند، كه يكى ازين دو نفر بايد همين ابن هيصم مبحوث عنه ما باشد.

نام شخص اول الامام ابو عبد الله محمد بن الهيصم است، كه باخرزى وى را از جبال هراة واز اصحاب مقالات مى شمارد، وبدون اينكه به عصر وزمان او اشارتى كند، چند بيت او را نيز مىورد، كه از ان جمله است:

رحلت من العراق ولست آسى ... لعمر ابى على ارض العراق

اعل تشفيا من كل حزن ... بكاس من مآنسها دهاق

وى كتابى در اعجاز قرآن نوشت در كمال فصاحت وصحت عبارت،