و بر چون من مرد پوشيده نه شود، وهمه از آن است تا بميانه دام رسم، كه على دايه بهراتست، وبلكاتگين حاجب وگروهى ديگر، كه نه زنانند ونه مردان. واينك اين قوم نيز به سلطان ميرسد، واو را بران دارند كه حاجب در ميان نبايد [1]» اين فكر على حاجب بزرگ راست آمد، ووقتى كه بهرات شد سلطان مسعود در اول وهله او را گرامى داشت، ولى بعد از كمى او وبرادرش را مأخوذ كرد، وبگفته بيهقى: وكان آخر العهد بهما.

مورخ دانشمند درين داستان جزويات مشاهدات خويش را نگاشته ومهر سلطان را فريب خوانده است، ورجال معروف ومقتدر دربار را بعبارت (نه مردانند ونه زنان) از گفته على حاجب تصوير كرده، وهم صراحتا گويد:

«كه چون على مرد كم رسد، اين است كه على وروزگار درازش وقومش به پايان آمد: واحمق كسى باشد كه دل درين گيتى غدار فريفته كار بندد، ونعمت وجاه وولايت او را بهيچ چيز شمرد، وخردمندان بدو فريفته نه شوند، ... وعلى را كه فرو گرفتند، ظاهر آنست، كه بروزگار فرو گرفتند چون بو مسلم وديگران را، چنانچه در كتب پيداست، واگر گويند كه در دل چيز ديگر داشت خداى عز وجل تواند دانست ضمير بندگان را، ما را بآن كارى نيست، وسخن راندن كار من است، وهمگان رفتند، جائى گرد خواهند آمد، كه رازها آشكارا شود .... [2]» در اينجاست، كه ابو الفضل تمام اسرار واقعه را بيان كند، ودر كمال ثقت وبى پروائى سخن راند، وبا صراحتى اين كيفيت را نويسد، كه گويا از پادشاه عهد، وآن سلطانى كه وى بدربارش منسوب است، ترسى وبيمى ندارد واظهار حقايق را در مقابل آن سلطان مطلق العنان، وجيبه ذمت خويش مى داند.

موقعى كه سلطان مسعود يكى از رجال بزرگ پدر خويش حسنك وزير را در بلخ بردار ميكشد، باز بو الفضل جزويات اين واقعه را مى نگارد، واحساسات عامه را در حادثه چنين بقلم مىورد:

«هر كس گفتند: كه شرم نداريد، مردى را كه ميكشيد وبدار