تخطَّ إلى المحتوى
الفهرس

خيسار غور [1] وقاضى امام وحيد الدين فوشنجى كه مولانا وى را در شهور (622) در قهستان ديدار كرده [2] سماع از خسرو غور برادر ملك تاج الدين حبشى در سال (618 ه) در قلعه سنگه غور [3] سماع از امير على چاوش در (611 ه) در فيروز كوه [4] وامام رشيد الدين عبد المجيد در سيستان بحدود (613 ه) [5] وملك تاج الدين كه مولانا در قلعه سنگه بسال (618 ه) ازو حكايتى سماع كرد [6] وصمصام الدين فرغانى [7] ومعتمد الدوله مقبل ركابى [8] اين بود اكثر روات، كتاب مولانا كه در موارد مختلفه از انها سماع كرده وقصص، وروايات آنها را ضبط كتاب كرده است.

اخلاق وروش تاريخ نگارى مؤلف:

مورخان شرقى كه همواره بدربارهاى سلاطين وامراء سر وكارى داشته اند، شالوده تاريخ نگارى خويش را بر ستايش ممدوحين خويش نهاده اند، ولى مهم ترين كتب تاريخى زبان پارسى همان تاريخ ابو الفضل كاتب بيهقى است، كه در مآخذ مؤلف ذكر رفت، از خلال مسطورات بيهقى پيداست كه اين مؤرخ دانشمند از بزرگترين نويسندگان عصر است، وهم وى مردى بود كه روش تاريخ نگارى خويش را مانند مؤرخين اسلاف بر نقل قوى وسماع موثوق بنا كرد، ووقايع تاريخى را در نهايت وقت وانصاف وعدالت نوشت، وحقايق را طورى روشن كرد كه گزاف وانحرافى را دران راهى نيست.

بيهقى اغلب وقايع را از نقطه نظر فلسفه تاريخ تحليل كرد ونتايج اعمال نيكو وكردارهاى ناپسنديده را بصورت روشن نوشت، وتا توانست ازين حقايق چشم نپوشيد، به عقيده اين عاجز از مؤرخين دربار حضرت سلاطين، بيهقى اولين شخصى است، كه در تاريخ نگارى روشن تدقيق وكشف حقايق را طورى پيروى كرد كه مى توان از ملاحظه تاريخ وى به بسى از حقايق تاريخى پى برد ومعايب ومحاسن اشخاص و

[1] طبقه 23 آخر ذكر چنگيزخان.

[2] طبقه 23 حكايت گشاده شدن شهرهاى خراسان،

[3] طبقه 23 حديث مراجعت چنگيزخان

[4] طبقه 12 ذكر سنجر

[5] طبقه 12 ذكر الب ارسلان

[6] طبقه 23 حديث مراجعت چنگيزخان

[7] طبقه 20 ذكر محمد بختيار

[8] طبقه 20 ذكر محمد بختيار

ناصرى تاريخ ايران واسلام · الصفحة ٨١٠

النص من نسخ المكتبة الشاملة. ترقيم الصفحات كما في الأصل الرقمي، وقد لا يوافق المطبوع في بعض الكتب.

ناصرى تاريخ ايران واسلامص ٨١٠