كه نامش سندى ابن على بود وكار وراقى اسحاق را مى كرد، بعد از مرگ وى اين كتاب را بنام او شهرت داد، واسحاق را كتب ديگرى است، در اخبار شعر اواغانى [1] مطابق باين روايت ابن نديم، نويسندگان ديگر نيز الاغانى الكبير را مال اسحاق موصلى نمى دانند، وآنرا سهوى انگارند، [2] اما كتاب الاغانى كه امروز در دست است، ودر (20) جلد بسال 1285 در بولاق مصر طبع شد، وبعد از ان برونو) LBrunnu( آن را در 21 جلد با فهارس در ليدن به كمال اهتمام چاپ كرد، تأليف ابو الفرج على بن الحسين اصفهانى است، كه بسال (284 ه) در اصفهان بدنيا آمد، ودر (356 ه) وفات شد، وى از ائمه بزرگ ومؤلفين معروف زبان عربى است.

(14) صابى:

در طبقه (10) ذكر بختيار بويه ص (262) گويد: «و ذكر آن صابى در كتاب خود آورده است» اين اديب ومورخ مترسل ابو اسحاق ابراهيم بن هلال بن ابراهيم بن زهرون صابى است، كه در صناعت كتابت وبلاغت آيتى بود، ودر حدود (320 ه) بدنيا آمد، ودر حدود (380 ه) از جهان در گذشت، وى ديوان اشعار ورسايل بليغى با مراسلات دارد [3] وكتاب معروف وى در اخبار ديالمه «التاجى فى آثار الدولة الديلميه» است كه بگفته ابن اسفنديار ببليغ ترين عبارتى حكايت كرده است، وكسى را نرسد بر ساحه صابى تاختن [4] اين كتاب وآثار ديگر اين دانشمند نامور كه «ابلغ من الصادين يعنى الصاحب والصابى» درباره اوست، شهرت دارد واز مآخذ منهاج سراج نيز بوده است.

كمال الدين بخارى در مدح سنجر بن ملك شاه گويد:

جان روان صاحب وصابى به پيش تست ... اين تيره از بيانت وآن عاجز از بنان [5]

سماع ومشاهدات:

علاوه بر مآخذ كتبى وكتب تاريخى كه مولانا در اثناى تحرير طبقات در دست داشت، ومن تفصيل آنرا نوشتم، تقريبا نصف كتاب عبارت از