تخطَّ إلى المحتوى
الفهرس

مانند عمادى از لفظ شهريار كه اغلب امراء مازندران بآن معروفند اخذ شده، يا تذكره نويسان از روى تاريخ زندگانى عمادى او را بدين عنوان خوانده اند، ومؤبد اين سخن آنست كه مؤلف راحة الصدور كه با عمادى معاصر يا متقارب العصر، ومولف المعجم كه از فضلاء اوايل قرن هفتم است، ازين نسبت ياد نه كرده، وفقط او را عمادى خوانده اند. وبر اين فرض ميتوان گفت، كه عمادى شهريارى وغزنوى يكتن بوده، وبدان جهت كه اصل يا اقامتگاه قسمتى از عمر وى در صورتى كه اصل او را از رى تصور كنيم شهر غزنه [1] بوده، بغزنوى معروف گرديده است، ويقين است كه تنها باتكاى شهرت عمادى به شهريارى كه محمل ديگر نيز دارد، نتوان ويرا از مردم رى پنداشت، چنانكه عمادى [2] خود اشاره مى كند، پس از آنكه او بسلاطين سلجوقى عراق پيوسته، لقب او را كه عمادى است تغيير داده، وى را به سلطانى ناميده اند، واگر اشارت وى بر تجوزات شاعرانه حمل نشود، وصحت اين اطلاق در خارج مفروض گردد، ناچار عدم اشتهار وى بدين لقب كه در هيچ يك از كتب ديده نمى شود ثابت خواهد بود.

از سلاطين معاصر عمادى سيف الدين عماد الدوله فرامرز شهريار مازندران است، كه ظاهرا در حدود سنه (511 ه) بر قسمتى از مازندران دست يافت، ديگر ركن الدنيا والدين ابو طالب طغرل بن محمد (526 - 528 ه) است، كه عمادى در تهنيت وى به سلطنت قصيده يى ساخت، وبه نقل مؤلف راحة الصدور [3] از شاعرى حضرت سلطان عظمت يافت، وازين پس عمادى بگفته خود سلطانى شد.

بگفته تقى الدين عمادى نزد سنائى علم تصوف خواند ومريد گشت، ودر ابيات اديب صابر [4] نيز نام عمادى ديده ميشود، وانورى وسيد حسن غزنوى نيز به نقل تقى الدين وى را ياد كرده اند

[1] چنانكه تقى الدين ميگويد: عمادى مدتى در بلخ اقامت داشته ونزد سنائى علم تصوف خوانده، پس اقامت وى در غزنه هم چندان مستبعد نخواهد بود،

[2] گويد:

لقبم داده اند سلطانى، چون عما ... دى چرا چنين خوارزم. جاودان مان

كه فر عشق تو بود- ... كه عمادى شد است سلطانى

[3] راحة الصدور طبع ليدن ص ص 210

[4] درين قطعه:

عمادى دى بنزديك من آمد- ... نشستم ساعتى دى با عمادى،

ناصرى تاريخ ايران واسلام · الصفحة ٨٠٢

النص من نسخ المكتبة الشاملة. ترقيم الصفحات كما في الأصل الرقمي، وقد لا يوافق المطبوع في بعض الكتب.

ناصرى تاريخ ايران واسلامص ٨٠٢