تخطَّ إلى المحتوى
الفهرس

شيخ عبد الحق دهلوى (متوفى 1052 ه) مى نويسد:

«شيخ قاضى منهاج سراج جرجانى (جوزجانى) صاحب طبقات ناصرى بزرگ بود واز افاضل روزگار، از اهل وجد وسماع بود، چون قاضى شد، اين كار استقامت گرفت شيخ نظام الدين مى فرمايد: كه من هر دوشنبه در تذكير او برفتمى، تا روزى در تذكير او بودم اين رباعى بگفت:

رباعى

لب بر لب لعل دلبران خوش كردن ... وآهنگ سر زلف مشوش كردن

امروز خوش است ليك فردا خوش نيست ... خود را چو خسى طعمه آتش كردن

من چون اين بيت شنيدم بى خود گونه گشتم، ساعتى بايست تا بخود باز آمدم، رحمه الله تعالى ... [1]» شيخ عبد الحق مولانا را از اهل وجد وسماع شمرده، وازين برمييد، كه در سلوك جاده معرفت به طايفه چشتيه منسوب بود، كه مركز مهم اين طايفه هم حضرت دهلى بود.

راورتى مى نويسد: كه پروفيسور سپرنگر) SPRENGER( مستشرق معروف كه در كتب شناسى هند وپارسى يدى طولى داشت بمن گفت:

كه مولانا صوفى معروفى بود، واز اهل ذوق وحال [2] خلاصه:- مولانا چنانچه بدربار حكومت ودرگاه سلطنت راهى داشت، بر جاده طريقت، وعرفان نيز سير ميكرد، ودر بزم ارباب وجد وسماع داخل بود، ووقتى كه از كثافت مشاغل دربارى وكثرت امور قضائى فراغى مى يافت، در خانقاه را مى كوفت، وبدين وسيله ميخواست، تصفيه واطمينان خاطر نمايد، وزنگ سياه مشاغل مادى را از لوح خاطر به صفاى بزم رندان وارباب ذوق وصلاح بزدايد.

[1] اخبار الاخيار فى اسرار الابرار، ص 80 - اما در فوايد الفواد مصراع سوم چنين است «امروز خوش است ليك فرداست زيان» در آخر اين تعليقات شرح تمام نوشتهاى فوايد الفواد در تعليقى على حده آمده است (رك: 71) ونيز تعليقه اى بر 81

[2] شرح حال مؤلف در آغاز ترجمه طبقات

ناصرى تاريخ ايران واسلام · الصفحة ٧٨٧

النص من نسخ المكتبة الشاملة. ترقيم الصفحات كما في الأصل الرقمي، وقد لا يوافق المطبوع في بعض الكتب.

ناصرى تاريخ ايران واسلامص ٧٨٧