تخطَّ إلى المحتوى
الفهرس

مورخيكه بعد از مولانا بعد از مولانا به تبع واقتفاى او قلم برداشت، ضياء الدين بن مؤيد الملك رجب برنى است، كه تاريخ فيروزشاهى را در تكميل سلسله حوادث طبقات ناصرى نوشت، وخواست كه آنچه را مولانا درك نكرده بنويسد [1] همچنين عين الدين بيجاپورى (706 - 795 ه) بر طبقات ناصرى ملحقات نوشت كه شرح آن در تعليق 48 داده خواهد شد.

بعد از ان طبقات اكبرى از طرف خواجه نظام الدين احمد هروى، وطبقات محمود شاهى گجراتى، وطبقات شاه جهانى بقلم محمد صادق به پيروى نام طبقات ناصرى نگاشته آمد، ومخصوصا محمد قاسم فرشته در تاريخ معروف خويش از طبقات مقاصد زيادى را اقتباس نمود، وهم احمد يادگار در مقدمه تاريخ شاهى (طبع كلكته 1939 ع) گويد كه وى با مرداؤد شاه كتاب خود را بطور تتمه طبقات منهاج الدين جرجانى (؟) وتاريخ فيروزشاهى در احوال شاهان افغان نوشته است.

ودر كتاب عربى ظفر الواله بمظفر وآله تاليف عبد الله محمد بن عمر كه در حدود (1014 ه) در گجرات هند نوشته شده اقتباسات فراوان از طبقات ناصرى موجود است [2] علاوه بر ميلى كه مولانا را شرعيات وتاريخ وادب بود، از تصوف نيز بهره كافى داشت، غوثى مى نگارد: كه وى از دسته مشايخ بزرگ بود، وتعجب مى كند، كه چرا مولانا در تاريخ خود بشرح حال اولياء نه پرداخت [3] مهم ترين سنديكه درين باره داريم ذكر شيخ نظام الدين محمد بدايونى (متوفى 725 ه) يكى از معاصرين صوفى مشرب مولانا است، وى در فوايد الفواد شرحى را در مورد غناء شنوى ووجد وتذاكير مؤثر مولانا نوشت كه عين آنرا شيخ عبد الحق محدث دهلوى مى نگارد، وشعرى از وى نقل مى كند، وازين بر مىيد: كه مجالس تذكير ووعظ مولانا كه در كتاب خويش از ان ذكرها دارد، مجالس خشك وعظ نبود، بلكه همواره خاطر شنوندگان را جذب مى كرد، وشايد كلام وخطابه اش، هم مانند قلم وى، براعت وشگفتگى داشت.

[1] تاريخ فيروزشاهى ص 21

[2] اين كتاب بسعى دينس راس در سه جلد طبع شده. جلد اول لندن 1910 م- جلد دوم بريل ليدن 1919 م- جلد سوم ليدن 1926 م.

[3] گلزار ابراز

ناصرى تاريخ ايران واسلام · الصفحة ٧٨٦

النص من نسخ المكتبة الشاملة. ترقيم الصفحات كما في الأصل الرقمي، وقد لا يوافق المطبوع في بعض الكتب.

ناصرى تاريخ ايران واسلامص ٧٨٦