ومعلوم نمى شود، كه از كجا برداشته است، ومأخذ صحيحى دارد يا نه؟
اگر اين تخمين درست باشد، بايد مولانا بعد از تحرير طبقات ناصرى (15) سال ديگر زندگانى كرده باشد، ووفاتش هم بدين حساب در حدود (673 ه) باشد، ولى اين تخمين نزد نگارنده مشبوه وبى سند است، وتا سند قوى دران باره نيابم نمى توانم يقين كنم. دانشمند معاصر ايرانى سعيد نفيسى نيز تولد مولانا را همان (589 ه) ووفاتش را (698 ه) نوشته [1] واين هم چون سندى ندارد، ابعد بنظر مىيد، زيرا درين صورت بايد عمر مولانا را از حد طبيعى زيادت (109) سال بدانيم.
چون اواخر عمر مولانا در حضرت دهلى گذشته، بنابران بايد گفت:
كه مدفن وى هم در آنجا باشد، ولى مرا تاكنون درين باره خبرى در دست نيست، وبا وجودى كه از برخى فضلاى هند پرسش كردم، سراغى از ان معلوم نه گشت، يكى از دانشمندان معاصر ايرانى عباس اقبال در تاريخ استيلاى مغل نيز تاريخ وفات مولانا را تشخيص كرده نتوانسته، وفقط نيمه دوم قرن هفتم نوشته است، وازين بر مىيد، كه بصورت يقين تاريخ وفات ومدفنش معلوم نيست.
در مقدمه تاريخ هرات تاليف سيف بن محمد هروى، ناشر آن كتاب دكتور محمد زبير، نيز تاريخ وفات مولانا را (658 ه- 1259 ع) نوشته، وسندى را ذكر نكرده، وشايد تخمينى باشد از روى سنواتيكه در طبقات مذكور افتاده است.
برادر وخواهر واولاد مؤلف:
قاضى القضاة وصدر جهان ابو عمر عثمان منهاج سراج جوزجانى اقارب وخويشاوندان زيادى داشته، كه به برخى از انها در صفحات گذشته اشارت رفت، اما مولانا برادرى نيز داشت، كه نام آن بما معلوم نيست، چه خود مولانا درين باره گويد، كه در سال (617 ه) در جنگهاى لشكرهاى مغل كه مدت هشت ماه بر قلعه تولك ميزدند، ومولاناهم در غزات آن قلعه شمول داشت، برادرش در شهر وحصار فيروز كوه بود [2] علاوه بر ان همشيره يى داشت، كه در حدود (647 ه) در خراسان زندگانى مى كرد، ومكتوبهاى وى درين سال بمؤلف رسيد، وچنانچه شرح
[1] سالنامه فارس 1317 ش
[2] طبقه 23 حديث گذشتن لشكر چنگيزخان بر جيحون