تخطَّ إلى المحتوى
الفهرس

پدر قاضى منهاج الدين ابو عمر عثمان صاحب تاريخ معروف طبقات ناصرى است- سراج الدين مذكور ومرتبه بسفارت بغداد نزد خليفه الناصر الدين الله نامزد گشت، يك مرتبه از جانب تاج الدين حرب از ملوك سيستان، وكرت دوم از جانب سلطان غياث الدين غورى، ودرين مرتبه در اثناى راه در حدود مكران وفات نمود، ما بين 590 - 600 ه» [1] در سطور فوق كه از رساله احمد نيز نقل افتاده، دو مرتبه رفتن مولانا سراج بسفارت بغداد اصلى ندارد، ونه مؤلف طبقات دران باره چيزى گفته، وطورى كه سابقا شرح دادم، مولانا يكبار بدربار سيستان رسالت يافته وبعد از ان به حضرت خليفه الناصر رفته است، شايد نير در بين اين رسالتين اشتباه كرده باشد، [2] براى تكميل ترجمه مولانا سراج شرحى كه عوفى نگاشته عينا در ذيل اين سطور نقل مى شود: «الامام ملك الكلام سراج الدين فصيح العجم ابن منهاج اللوهورى- اگر چه مولد او در لوهور بود، اما منشاء او سمرقند بود، از ان سخنش را ذوق شكر وقند بود، چون در قفص منبر، طوطى ناطقه او شكر خوار شدى، منطق طوطيان هند پيش الفاظ چون شكر او خوار شدى وچون در چمن محاوره عند ليب فصاحت او در نوا آمدى، حسان پيش كلمات حسان او بى نو آمدى، واگر چه اشعار او مشهور است، اما رباعى چند از منشآت او اثبات افتاد مى گويد:

رباعى

آن دل كه ز هجر دردناكش كردى ... وزهر شادى كه بود پاكش كردى

از خوى تو آگهم كه ناگه ناگه ... آوازه در افتد كه هلاكش كردى

ايضا

دل را برخ خوب تو ميل افتاد است ... جان ديده بر اميد لبت بكشاد است

چشم آب زن خاك درت خواهد بود [3] ... گر عمر وفا كند قرار اين داد است

ايضا

اى كرده يخ وبرف بسى دايگيت ... روشن تر از آفتاب بى مايگيت

بر جاى رسول آخر از بهر خداى ... گه ميخورى وبنده به همسايگيت [4]

[1] تعليقات لباب الالباب ج 1 ص 362

[2] مرحوم سيد عبد الحى لكهنوى نيز در كتاب نزهة الخواطر (ج 1 ص 11) شرح حال امام سراج الدين محمد را طورى آورده كه علامه قزوينى از رساله نيز نقل كرده است، وعلاوه از ان دست به تحقيق مزيد نزده است

[3] در تذكره نشتر عشق: خواهد كرد

[4] لباب الالباب عوفى ج 1 ص 4 28

ناصرى تاريخ ايران واسلام · الصفحة ٧٥٨

النص من نسخ المكتبة الشاملة. ترقيم الصفحات كما في الأصل الرقمي، وقد لا يوافق المطبوع في بعض الكتب.

ناصرى تاريخ ايران واسلامص ٧٥٨