آل سبكتگين را در ستايش اين دودمان مدايحى است، كه از آنجاست:

بنوا فريغون قوم فى وجوههم ... سيما الهدى وسناء السودد العالى

حكيم ناصر خسرو علوى درين بيت فريغونيان را ياد كرده:

كجاست آنكه فريغونيان زهيبت او ... ز دست خويش بدادند گوزگانان را

شخص اول حكمداران اين دودمان احمد پسر فريغون است، كه بروايت نرشخى در حدود (285 ه) باسماعيل سامانى مطيع گرديد [1] وطورى كه ابو سعيد عبد الحى بن الضحاك گرديزى مى نگارد،:- نوح بن منصور سامانى با ابو الحارث محمد بن احمد فريغون خويشى كرد، فى سنه (365 ه) [2] از شرح بالا پيدا مىيد، كه اين محمد بعد از (300 ه) زندگانى كرد واندر اوقاتى كه مؤسس دودمان غزنويان علم شاهى وجهانگيرى مىفراشت، وى حكمران جوزجان بود.

در حدود (372 ه) كه مؤلف نامعلوم حدود العالم در جوزجان كتاب خويش را مى نوشت، حكمدار اين دودمان همان محمد بن احمد الحرث يا الحارث بود، كه العتبى وگرديزى نيز نام وى را برده است، چندى بعد پسرش ابو الحارث احمد جانشين پدر گرديد، وبسال (380 ه) وبار ديگر بسال (384 ه) با امير نوح بن منصور در غايله ابو على سيمجورى وفايق كمك ها كرد، وبا سبكتگين نيز مناسبات دوستانه داشت، وبسال (385 ه) در اخراج وازعاج ابو على سيم جورى از خراسان به وى امداد كرد، واندكى بعد احمد يكى از دختران خود را به محمود پسر سبكتگين داد، وسبكتگين يكى از دختران خود را به ابو نصر محمد پسر احمد تزويج كرد، ودر مكاوحتى كه پس از مرگ سبكتگين بر سر تاج وتخت بوقوع پيوست، احمد داماد خود محمود را طرفدارى نمود، وبا اسماعيل مخالفتى كرد، وبعد از انقراض قدرت سامانى ها، محمود را بحيث شهنشاه خويش شناخت احمد بين (390 - 398 ه) درگذشت، وپسرش ابو نصر محمد جانشين وى گرديد، ودر برخى از سفر بريهاى حربى سلطان محمود، در هند با وى مرافقت وموافقت كرد، ويكى از دختران خود را بشهزاده ابو احمد پسر سلطان محمود بازدواج داد، ابو نصر محمد در (401 ه) در گذشت وپسرى مسمى به حسن ازو ماند ولى چون بسيار