تخطَّ إلى المحتوى
الفهرس

املاى لويك به تحريف كاتبان بصور مختلف: انوك- لاويك- لاويل درآمده وچنانچه بعد ازين خواهم گفت: اين نام از زمانهاى قبل الاسلام باين سرنوشت گرفتار بوده است.

در نسخه خطى كرامات سخى سرور كه در ديره اسماعيل خان يافته شده بود، حكايتى ازين دودمان حكمرانان غزنه وارد بود، كه بقاياى اين دودمان حكمرانان غزنه در اوايل فتوح اسلامى در آنجا بودند، وبزبان حلجيه (پنبتو) بيتى از ايشان روايت شده، كه شرح آنرا به تفصيل واشباع در كتاب لويكان غزنه طبع انجمن تاريخ كابل 1341 ش داده ام.

از روى شرحى كه در همين حكايت كرامات سخى سرور آمده ظاهر مى شود، كه اصل نام اين خاندان (لويك) بوده، واز لوى پنبتو بمعنى بزرگ وسردار ومعظم ساخته شده، ودر آخر اين صفت يك كاف تجليل الحاق گرديده است. والحاق اين حرف در اواخر برخى از اسماء از زمان قديم تاكنون در افغانستان مروج بوده است مانند بارك، هوتك، ختك، شيتك، فورك وغيره.

در كتبه زبان تخارى كه برسم الخط يونانى در سرخ كوتل بغلان در بقاياى يك آتشكده دوره كوشانى مربوط بحدود (160 م) پيدا شده، نام فاميلى لويك به املاى ( LoiX لويخ) ضبط است، واز همين كتيبه نام دو نفر ازين خاندان را كه در قرن اول ودوم ميلادى در افغانستان حكمرانى داشته اند در مى يابيم، كه (شابگپوهر لويخ بوسر شيزوگرگ- شاه فغفور لويك (بن) شيزوگرگ (مرحوم) باشند.

املاى لويك درين كتيبه نيز متفاوت است: در نسخه اور كتيبه كه اصح ومنقح است لويخ Loix ودر نسخه دوم لوخ LoX ودر نسخه سوم الى ايخ Aliix است (براى تفصيل رجوع كنيد به كتاب: زبان دو هزار سال قبل افغانستان تاليف عبد الحى حبيبى طبع كابل) وازين برمىيد كه اين نام فاميلى شاهى از مدت دو هزار سال قبل املاهاى متفاوت داشته ودر عصر اسلامى نيز چنين سرنوشت را داشته است.

على العجاله از روى اسناد موجوده من ده نفر را ازين خاندان شاهى محلى غزنه وگرديز مى شناسم:

1 - شاه فغفور لويك بوسر در حدود 160 م كه از طرف شهنشاه

ناصرى تاريخ ايران واسلام · الصفحة ٩١٤

النص من نسخ المكتبة الشاملة. ترقيم الصفحات كما في الأصل الرقمي، وقد لا يوافق المطبوع في بعض الكتب.

ناصرى تاريخ ايران واسلامص ٩١٤