كه زبان شان فارسى است، وحتى در قندهار تاجيك هائى داريم كه پشتو ميگويند ولى قوما تاجيك اند.

ثالثا: ناميكه از طرف قوم مخالف ديگرى بر يك قوم بطور طعن وتشنيع اطلاق ميگردد، همان نام همواره مورد نفرت همين قوم ميباشد نه مدار افتخار، اگر تركان فارسى زبانان اجنبى را زير دستان كوچك ومغلوب ناميدند، خود اين مردم چرا نام طعن آلود رقيبانه را بطور افتخار براى خود قبول كردند؟ وما ميدانيم كه تاجيك همواره افتخار دارد باينكه تاجيك است، واين نام را اجنبى وعلامت ذلت وحقارت نمى شمارد مثلا اسم پتهان كه سكنه هند به پنبتون داده اند، تاكنون مورد نفرت پنبتون خالص است نه افتخار! پس نميدانم كه عنوان تاجيك بقول مذكور بمعنى زير دست ومادون ومقهور، چگونه مورد استعمال تاجيكان غيور وخالص شده باشد؟

علاوه برين كلمه تاجيك بصورت تژيك در زبان ختنى قديم كه برسم الخط بر همى نوشته ميشد مستعمل بود، واين نام در اسناد ومدارك وسفر نامه ختن كه بزبان قديم آريائى هوتنى (ختنى) است مىيد، وچون كتاب مذكور بقرن دهم مسيحى (300 تا 400 ه) متعلق است (رك: بمقاله پروفسور بيلى در مجله روزگار نوطبع لندن شماره 3) بنابران بايد گفت كه اين كلمه بزمان قديمترى تعلق دارد، واسم قديمى است از طوايف اصيل آريائى كه در دو طرف آمويه عليا سكونت دارند.

محشى دانشمند برهان قاطع شرحى بر كلمه تاجيك نوشته (ص 455) كه ملخص آن چنين است:

در ختنى TaJik در تركى تاجيك است (جغتائى 194) فراى نويسد:

اشتقاق كلمه تاجيك محتملا از شكل ايرانى شده «طايى» (قبيله يى از عرب) آمده، با آنكه فيلوت در گرامر فارسى طبع كلكته 1919 م (ص 245) آنرا مشتق از تاختن ميداند واين قول بعيد است. تركان نام تاجيك را مانند (تات) بايرانيان اطلاق ميكردند.

استاد هنينگ تاجيك را تركى ميداند مركب از تا- تات (ترك) چيك (پسوند تركى) جمعا يعنى تبعه ترك. واين كلمه را با تازيك وتازى (طايى) لغة مرتبط نميداند (از افادات شفاهى استاد هنينگ)