(43) بنيان

مؤلف نام اينجا را در طبقه 23 در حديث نامزد كردن لشكرهاى مغل مىورد، كه ملك حسن قرلغ در آنجا بود، ووقتى كه لشكر مغل برو زدند، او منهزم از غزنين وكرمان وبنيان بجانب بلاد ملتان وسند آمد، ونيز مكررا آنرا بين كوهسار كنونى افغان وملتان نام ميبرد (رك: به فهرس كتاب) شرح موقعيت كرمان را در تعليق (27) خوانديد، وبنيان نيز بايد در اراضى بين غزنه وملتان واقع باشد، وبه فكر نويسنده عاجز عبارت از بنون موجوده است، كه هم از حيث موقع جغرافى وهم در قرابت نام به بنيان تاريخى مطابقت ميرساند، چه بنون كنونى بعد از كرمان باين طرف درياى سند واقع وتاكنون بنامى كه خيلى به بنيان نزديك است شهرت دارد.

ضلع بنون موجوده در صوبه شمال غربى هند شامل بود، كه غربا به كوهسار وزيرستان وشرقا به ثغور شاه پور ومجارى سند وشمالا بكوهسار ختك وكوهات وجنوبا به ضلع ديره اسماعيل خان پيوسته است، وطولا 90 ميل وعرضا از شمال به جنوب 40 ميل مساحه دارد [1] يكى از مشاهير اين شهر ملك القضاة صدر جهان فيض الله بن زين العابدين بن حسام بنيانى است كه بدربار محمود شاه بيگاده از پادشاهان گجرات ميزيست، وبسال 903 ه از طرف آن پادشاه به محمد آباد دكن بسفارت رفت، وى در همين سال كتاب مجمع النوادر خود را بزبان پارسى مشتمل بر نوادر حكايات شاهان، پيغامبران، زهاد، علماء، فلاسفه، وزراء وامراء نوشت، ودر سال 907 ه در همان شهر تاريخ محمود شاهى يا طبقات محمود شاهى را به تبع طبقات ناصرى منهاج سراج وتكميل وقايع ما بعد آن تاليف داشت. مخفى نماند كه اين بنون بنيان را البلاذرى بنام بنه مرادف الهاور بين ملتان وكابل نويسد [2] در حاليكه فخر مدبر مباركشاه بشكل (بنو) در مورد شهر كنونى ضبط كرده [3] وبابر نيز عين همين نام را در شحر سرزمين افغانان بجنوب كابل با فرمل ونغر آورده است [4] (براى تكميل اين مبحث، رك: 77)