(26) منديش وسنكه
يكى از مشهورترين بلاد غور است، كه در تاريخ دوره غزنوى وغورى شهرتى دارد، ودر آثاريكه از دوره غزنويان مانده ذكرى از منديش مييد، ابو الفضل بيهقى مورخ معروف آن دوره گويد: كه امير محمد بن محمود از طرف مسعود برادرش در قلعت كوهتيز (يا كوهشير) موقوف گرديد، واز آنجا به قلعت منديش بردند. از گفتار بيهقى چنين برمىيد، كه قلعتى بود سخت محكم ومتين ونهايت بلند وعظيم، كه آنرا چنين ستوده:
«چون از جنگل اياز برداشتند، ونزديك گوروالشت رسيدند از چپ، وراه قلعه منديش از دور پيدا شد، وراه بتافتند، ومن واين آزاد مرد با ايشان ميرفتيم تا پاى قلعه، قلعه يى ديديم سخت بلند ونردبان پايهاى بى حد واندازه، چنانكه رنج بسيار رسيدى، تا كسى بر توانستى شد ... [1]» چون امير محمد در قلعت منديش موقوف گرديد، ناصرى بغوى كه از رفقاى وى بود، بگريست وپس بديهه نيكو بگفت:
اى شاه چه بود اينكه ترا پيش آمد ... دشمنت هم از پيرهن خويش آمد
از محنت ها محنت تو بس بيش آمد ... از ملك پدر بهر تو منديش آمد [2]
بعد از بيهقى عبد الحى گرديزى (حدود 440 ه) در جمله قلاع مستحكم مملكت مانند ناى ومرنج كه براى حفظ گنجها وخزاين شاهى تخصيص داده شده بود، قلعت منديش را هم ميآورد [3] پس از دوره غزنويان، طبقات ناصرى مهم ترين اثريست، كه منديش را در چندين موارد آن مى يابيم، كه خوانندگان محترم از فهرست كتاب دريافته مى توانند.
علاوه بر طبقات ناصرى ذكر منديش در كتاب «پته خزانه» (گنجينه پنهان) هم ميآيد، درين كتاب بحواله تاريخ سورى محمد بن على البستى مى نويسد: كه جهان پهلوان امير كرور پسر امير
[1] بيهقى ص 76
[2] بيهقى ص 76 در ديوان فرخى طبع تهران اين ابيات را بنام فرخى طبع كرده اند-
[3] زين الاخبار، ص 87