هنود است، كه در آنجا مسلمانان نيز زيادند، وغالب باشندگان آن هندواند. [1] البيرونى مى نويسد: كه وادى ويهند مجراى درياى سند است، كه آبهاى كابل وغوروند (غوربند موجوده) وپنجهير (پنجشير موجوده) ولبنگا يعنى لمغان وغيره يكجا شده، نزديك بر شاور (پشاور) در پايان شهر قندهار يعنى ويهند بدرياى سند افتد [2] علاوه بر ان البيرونى تصريح كند: كه ويهند در وادى سند قصبه قندهار است وآب سند در آنجا بگذرد، كه هنديان آنرا نهر ذهب خوانند [3] بقاياى اين شهر تاريخى اكنون بنام هند Hund در حصه شمالى ملتقاى درياى كابل وسند در صوابى مردان ولايت پشاور موجود است، ومورخ كشمير كلهانا LKelhana آنرا بنام اودها هنداپوره، وجولين آنرا Ohind ضبط كرده است [4] اما پرشاور كه درين فقره ذكر شده همين پشاور موجوده است، كه پرشاور وپرشور، پرشاپور ناميده ميشد، ومورخان آنرا به همين صور ضبط كرده اند، ودرين كتاب هم مكررا پرشاور ذكر مى گردد، ولى آب سدره هم درين كتاب مكرر مذكور مىفتد، كه ضبط آن (سودره) هم آمده [5] ودر اكثر تواريخ عربى وفارسى مانند بيهقى وگرديزى وطبقات ناصرى وآداب الحرب وغيره اين نام به همين صور مىيد، وراورتى گويد: كه سدره يا سودره نام قديم چناب است، كه خود اهل هند (سد هورا) هم مى گفته اند. چون ويهند بر كنار راست درياى سند واقع بود بنابران در اين جا بجاى سدره (سند) صحيح خواهد بود.

(21) دره خمار

منهاج سراج جوزجانى دره خمار را در موقعى ذكر كند، كه سلطان عبد الرشيد غزنوى عساكر خود را به فرماندهى طغرل، بدفع الپ ارسلان شاه سلجوقى كه از جانب طخارستان بغزنه روى آورده بود، مى فرستد، ودر پيش دره خمار الپ ارسلان را مى شكند ...

(طبقه 11 - ذكر عبد الرشيد بن محمود)