راورتى درين باره مى نويسد: كه در برخى از نسخ ثانى ودر بعضى هم مثل فاريابى ديده مى شود، وگمان ميكنم، كه فاريابى درست باشد، منسوب به فارياب [1] وباز هم وى گويد: به گمان من نام اصلى كتاب تاريخ ابن الهيصم نابى است مشهور وملقب به قصص ثانى [2] اكنون باين ضبطهاى مختلف ومتعدد دقيق مى شويم، واز ان نتايجى بدست ميآوريم:

1 - درين كه كنيت مؤلف قصص ابو الحسن بود، شكى نيست، چه تمام ضبطها درين باره مساوى وروايت هم متواترست.

2 - مولانا تصريح كرده كه نام وى الهيصم بود چون ضبط نسخ خطى ومطبوع بضاد منقوطه است واز راورتى هيصم، بصاد مهمله است ودر كتب عرب همواره اين نام هيصم بود، ومجمل فصيحى هم چنين آورده، بنابران بصاد مهمله نوشته شد [3] 3 - نام پدر مولف باتفاق روايات وضبطها (محمد) است.

4 - نسبت پدر مولف كه بسه صورت (نابى، ثانى، باقى) منقول افتاده نگارنده در صحت يكى ازين اشكال متردد است، وبالاخره به حكم كثرت وجم غفير، كه مناط اعتبار تواند بود صورت (نابى) را برگزيد.

اكنون بايد قرار نتايج اربعه فوق نام مؤلف كتاب را چنين بنويسيم: ابو الحسن الهيصم محمد النابى ولى درين صورت اشكالى پيش روست كه بايد آنرا حل كرد، باين معنى كه مؤلف به صورت مكرر نام كتاب را (تاريخ ابن هيصم نابى) نيز نوشته وبا وجودى كه نام مؤلف را صراحة (هيصم) نگاشته باز هم تاريخ وى را تاريخ ابن هيصم گفتن ومكررا نوشتن، خواننده را در ريب وشك فرو مى برد، واين پرسش پيدا مىيد، كه آيا نام مؤلف الهيصم بود، يا نام پدرش چنين بود؟