عربها آنرا ضحاك نوشتند، يك اسم افسانوى باستانى آريائى است، كه قدمت عهد ومرور ايام وقرون آنرا بافسانهاى رنگارنگ آلود. دهاكه در اوستا يك عفريت هايل معرفى شده كه تريتانه (فريدون) آنرا كشت [1] دهاكه يا دهاكو، اژى دهاكه هم ضبط شده كه خاورشناس جيگر المانى، ودكتور جستى در تاريخ ايرانيان قديم وسپيگل در آثار قديمه خود آنرا مجموعه مصايب وبلايايى كه به آريانان قديم روى آورده بود مى شمارند [2] نلدكه مستشرق معروف معتقد است، كه اژى دهاكه) Azidahaka ( همين اژدهاى پارسى جديد يا دهاك قديم است، كه معرب آنرا ضحاك نوشته اند [3] عربها كلمه اژدها را هم معرب كرده از دهاق مى نويسند، طبرى والبيرونى گويند: كه بيوراسپ ازدهاق همان شخصى است، كه ضحاك نام دارد، عربها او را عربى وعجمى ها عجمى پنداشته اند [4] مسعودى مى نويسد كه بيوراسپ بن ارونداسب همان ملكى است كه ده آك مى گفتند [5] ابن البلخى نيز بيوراسف را همان از دهاق شمرده، وپدرش را ارونداسف مى نويسد، وگويد كه وى بجادو خود را بصورت اژدهائى بنمود بنابران ازدهاق گفتندش، واو در تمام روايت ها خواهرزاده جمشيد بوده است ونام مادرش ورك (ودك) بود، خواهر جمشيد [6] اما ده ده آك بعقيده مورخين از ان سبب گفته شده، كه آك بمعنى آفت ورسم زشت بوده [7] واين كلمه در اوستا هم به همين معنى آمده [8] پس گويا وى ده آفت وزشتى بجهان آورد، حمد الله نيز عين اين مقصد را نقل مى كند [9] كلمه بيوراسپ را هم مورخين نوشته اند، كه بيور ده هزار معنى داشت بجهت آنكه ضحاك داراى ده هزار اسپ بوده [10] خلاصه: روايات مورخين شرقى درباره ضحاك نهايت پريشان وافسانوى است، كه در بالا بشرح كوتاه آن اشارت رفت، وفردوسى هم در شهنامه اغلب اين روايات را ميورد.