وحوش وددگان پوشيدنى وجامه ساخت، ومويهاء سمور وسنجاب وقندز [1] وغير آن بفرمود تا بپيراستند، وسگان را شكار آموخت، وگوشت جانوران [2] را بفرمود تا آنچه پاك بود بخورند، وپيشه ها چون درودگرى ورازى [3] وآهنگرى خلق را تعليم كرد، ومساجدها [4] بنا كرد، وخلق را از آتش پرستى منع وزجر كرد وعبادت حق تعالى بفرمود. وبروايت تاريخ طبرى، او بر دين مهتر آدم وشيث بود ومدت ملك او بروايتى چهار صد، وبروايتى يك هزار وچهار صد، وبروايتى چهل سال بود. چون او از دنيا برفت، صاحب تاريخ مقدسى چنين مىرد:
كه بعد ازو جهان سيصد سال، هيچ پادشاه نبود، تا طهمورث [5] پيدا شد.
الثالث طهمورث
طهمورث [5] بن ويونكهان بن ايتكمد [6] بن هوشنگ. واو پادشاه خداپرست بود، وعادل ورعيت پرور، وبر دين ادريس بود عليه السّلام. وبروايت مقدسى در عهد پادشاهى او، مردى در زمين هندوستان ظاهر شد، وخلق را بدين صابئان دعوت كرد، نام او بوداسفر [7]، وطهمورث دين او قبول كرد، ودر ميان خلق انصاف نگاه داشت، وحق تعالى او را قوتى داد، كه شياطين را از آبادانيها وميان خلق بيرون كرد، تا به كوهها وجزيرها، ودرياها وبيابانها آرام گرفتند، وطهمورث جانوران را از دشت بياورد ومسخر كرد وپالان بر نهاد، واسپ را بگرفت، ودر قيد در آورد، وسگانرا برمه هاى گوسفندان فرستاد، وباز وچرغ را بگرفت وشكار آموخت، وبه روايتى ابليس را بگرفت ولگام بر سرش كرد وبر نشست، وهر كه او را مخالفت نمود
[1] بر وزن بلبل، سگ آبى
[2] بعد از جانوران يك كلمه خوانده نميشود شايد وحشى باشد
[3] درودگرى نجاريست، راز بمعنى رنگ ولونست ورازيدن رنگ كردن، پس رازى رنگريز باشد وكلمه راز تاكنون در زبان پشتو بمعنى رنگ وطور زنده است (ر: 8)
[4] كذا. اينگونه جموع در ادب قديم پارسى بنظر مىيد
[5] اصل طمهورث. راورتى: طهمورث ديوبند
[6] كذا في الاصل مروج (1: 138) طخمورث بن انو جهان بن استحد بن هوشنج. بيرونى: طهمورث بن ويجهان بن اينكهذا بن اوشهنگ مجمل: طهمورث بن ابو ركهد بن هو ركهد بن اسكهد بن اوشنج. ابن خلدون (2: 155) ابن انو جهان بن انكهد بن اسكهد بن اوشهنك. گزيده: طهمورث بن هوشنگ بن سيامك بن كيومرث.
[7] ر: 9.